Xalçanın yaranması

Proses rəssam Mədinənin əsəri ilə başlayır. Bu əsərin rəngləri, ritmləri və formaları toxunma şərhin bünövrəsinə çevrilir. Hər bir rəsm əsəri həm arxivdə saxlanılması, həm də onun vizual dilindən qaynaqlanan yeni əsərlərin yaradılması üçün yüksək dəqiqliklə diqqətlə rəqəmsallaşdırılır.

Bu ultra-yüksək dəqiqlikli rəqəmsal reproduksiyalar миллиметрlik (milli-torlu) kağıza köçürülməzdən əvvəl ətraflı vizual təhlildən keçirilir. Bu mərhələdə hər bir rəsmin kompozisiyası toxuma üçün tələb olunan dəqiq həndəsi formaya uyğun olaraq yenidən kalibrlənir. Torlu kağız həm təhlil alətinə, həm də şərh müstəvisinə çevrilir və hər bir xanaya xüsusi sap rəngi təyin edilir. Bu kodlaşdırılmış sistem vasitəsilə rəngkarlıq ştrixləri sökülür və düyünlü istehsalın intizamına uyğun olaraq yenidən yığılır.

Bu mərhələ yalnız texniki dəqiqlik deyil, həm də bədii təfsir tələb edir. Tonal qradiyentlərin, təbəqəli fırça yaxalarının və atmosfer dərinliyinin düyünlərin sıxlığı və ardıcıllığı vasitəsilə necə veriləcəyi ilə bağlı qərarlar kollektiv şəkildə qəbul edilir. Hər bir xalçanın xromatik (rəng) çərçivəsi diqqətlə müəyyənləşdirilir — tələb olunan tonların sayı hesablanır və xüsusi boyaq palitrası hazırlanır. Hər bir xalçada əllidən çox əsas rənglə yanaşı, onların qarışığından alınan ikidən çox əlavə çalar istifadə olunur.

İstifadə olunan saplar gələcək toxuculuq məhsulunun maddi söz ehtiyatı kimi hazırlanaraq, əsərin palitrasına uyğun xüsusi olaraq boyanır. İstehsalın özü kollektiv bir prosesdir: ustad sənətkarlar sıx əməkdaşlıq edərək kodlaşdırılmış torları toxunma formaya çevirirlər — düyün-düyün, sətir-sətir. Nəsillərdən-nəsillərə ötürülən ənənəvi üsullarla formalaşan təcrübələri son sənət əsərlərini arrsaya gətirir. İlmə-ilmə, sap-sap təsvir dəzgaha köçürülür və Mədinənin vizual dilinin necə yeni maddi forma aldığını üzə çıxarır.

Xalça seriyası “Studio Medina” və Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi arasında qurulan xüsusi tərəfdaşlığın nəticəsidir. Layihə muzeyin Ənənəvi texnologiyalar şöbəsi ilə sıx əməkdaşlıq çərçivəsində, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar rəssamı Təryer Bəşirovun texniki və bədii rəhbərliyi altında həyata keçirilib. İndiyəfədək altı xalça ərsəyə gətirilib:

1. Analara çiçəklər (Flowers for Mothers)

2. Çiçəklər. Kompazisiya №7 (Flowers. Composition No. 7)

3. Oqyüst Herbini əsərlərini xatırlarkən. Abstrakt (Memories based on the works of Auguste Herbin)

4. Nefertiti

5. Qış (Winter)

6. Bakı küçələri (Street in Baku)

Hazırda Mədinənin rəngkarlıq dili ilə Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin sənətkarlarının ənənəvi toxuculuq sənəti arasındakı dialoqu davam etdirən yeni xalçalar üzərində iş gedir.